गृहपृष्ठ अमेरिकी हमलादेखि प्रदर्शन दमनसम्म, इरानमा युद्ध अपराध भएको यूएन विज्ञको निष्कर्ष
अमेरिकी हमलादेखि प्रदर्शन दमनसम्म, इरानमा युद्ध अपराध भएको यूएन विज्ञको निष्कर्ष
आश्विन २, २०८३
काठमाडौँ । संयुक्त राष्ट्रसंघका मानवअधिकारसम्बन्धी विज्ञहरूले इरानमा अमेरिकी सेनाले गरेको दुईवटा हवाई हमलामा कम्तीमा १७७ सर्वसाधारणको मृत्यु भएको घटनामा युद्ध अपराध भएको हुन सक्ने पर्याप्त आधार रहेको बताएका छन्।
इरानसम्बन्धी स्वतन्त्र अन्तर्राष्ट्रिय तथ्य–अन्वेषण मिसनले बिहीबार सार्वजनिक गरेको प्रतिवेदनमा फेब्रुअरीमा मिनाबस्थित एक प्राथमिक विद्यालय र लामेर्दस्थित खेलकुद परिसरमा भएका क्षेप्यास्त्र हमलाले सर्वसाधारण तथा नागरिक संरचनामा क्षति पुर्याएको उल्लेख छ।
प्रतिवेदनका अनुसार ती घटनामा ठूलो संख्यामा सर्वसाधारण प्रभावित भएका थिए। अमेरिकाले लामेर्दमा भएको हमलामा आफ्नो संलग्नता नरहेको दाबी गरेको छ भने मिनाब घटनाबारे अनुसन्धान भइरहेको जनाएको छ। अमेरिकी विदेश मन्त्रालयका एक अधिकारीले भने मिसनले सार्वजनिक गरेको निष्कर्षलाई विश्वसनीय नभएको बताएका छन्।
यसैगरी, मिसनले जनवरीमा इरानमा भएका सरकारविरोधी व्यापक प्रदर्शनमाथि गरिएको दमनका क्रममा इरानी सुरक्षा अधिकारीहरूबाट मानवताविरुद्धका अपराध भएको निष्कर्ष निकालेको छ।
विज्ञहरूका अनुसार प्रदर्शन नियन्त्रणका क्रममा इरानका ३१ वटै प्रान्तमा सुरक्षा बलले अत्यधिक बल प्रयोग गर्दै ठूलो संख्यामा मानिसको हत्या, घाइते र गिरफ्तारी गरेको पाइएको छ। उनीहरूले दमनको स्तरलाई ‘अत्यन्त गम्भीर र अभूतपूर्व’ भनेका छन्।
इरानी सरकारले भने प्रतिवेदनबारे तत्काल कुनै प्रतिक्रिया दिएको छैन। इरानले यसअघि पनि आफ्ना सुरक्षा निकायमाथि मानवअधिकार उल्लंघनको आरोप लाग्दै आएको विषय अस्वीकार गर्दै आएको छ।
मिसनले इरानी नागरिकहरू एकातर्फ आफ्नै सरकारबाट हुने गम्भीर मानवअधिकार उल्लंघन र मानवताविरुद्धका अपराध तथा अर्कोतर्फ अमेरिका र इजरायलसँगको सैन्य द्वन्द्वको दोहोरो जोखिममा परेको जनाएको छ।
मिसनका अनुसार नागरिकको सुरक्षा र मानवअधिकारको सम्मान सुनिश्चित गर्न सम्बन्धित सबै पक्षले अन्तर्राष्ट्रिय कानुन पालना गर्न आवश्यक छ।
