चैत्र ३१, नेपालमा पछिल्ला दिनहरूमा सुन र चाँदीको मूल्य लगातार वृद्धि भई हालसम्मकै उच्च विन्दुमा पुगेको छ। आर्थिक वर्षको अन्तिम दिन अर्थात् चैत ३१ गते, नेपाल सुनचाँदी व्यवसायी महासंघले सुनको मूल्य प्रतितोला १ हजार रुपैयाँले वृद्धि भई १ लाख ८६ हजार रुपैयाँमा पुगेको जानकारी दिएको छ, जुन हालसम्मको सबैभन्दा उच्च मूल्य हो। त्यस्तै, चाँदीको मूल्य पनि प्रतितोला ५५ रुपैयाँले बढेर १ हजार ९६० रुपैयाँमा कारोबार भइरहेको छ। यस्तो मूल्य वृद्धिको पछाडि विभिन्न अन्तर्राष्ट्रिय र आन्तरिक आर्थिक कारणहरू जिम्मेवार छन्।

सर्वप्रथम, अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा देखिएको आर्थिक अनिश्चितता, ब्याजदरको उतारचढाव, र केही देशहरूमा बैंकिङ प्रणालीमा देखिएको अस्थिरताले विश्वभर लगानीकर्ताहरूलाई सुरक्षित सम्पत्तितर्फ आकर्षित गरिरहेको छ। सुन र चाँदीलाई सुरक्षित लगानीको माध्यम मानिने भएकाले यसको माग विश्वव्यापी रूपमा बढ्दो छ, जसले नेपाली बजारमा पनि प्रत्यक्ष असर पारेको छ। साथै, अमेरिकी डलरको मूल्यमा वृद्धि र नेपाली रूपैयाँको अवमूल्यनले गर्दा नेपालमा सुन–चाँदीको मूल्य थप महँगिएको हो। नेपालमा सुनको मूल्य डलरमा आधारित हुने भएकाले विदेशी मुद्राको प्रभाव स्पष्ट रूपमा देखिन्छ।

त्यसैगरी, देशभित्रको बढ्दो मुद्रास्फीतिले पनि नागरिकहरूलाई आफ्नो सम्पत्तिको मूल्य संरक्षण गर्न सुरक्षित माध्यमको खोजी गरिरहेको अवस्थामा पुर्‍याएको छ। यसले सुन–चाँदी जस्ता दीर्घकालीन सम्पत्तिहरूमा लगानी बढाएको छ। विशेष गरी चैत–वैशाखको समय नेपालमा विवाह, चाडपर्व तथा अन्य सांस्कृतिक कार्यक्रमहरूको मौसम भएकाले परम्परागत रूपमा सुन–चाँदीको माग बढ्ने गरेको छ, र त्यसले पनि मूल्य वृद्धिमा थप प्रभाव पारेको छ।

यसरी मूल्य वृद्धिले उपभोक्तालाई प्रत्यक्ष असर पारिरहेको छ। विशेष गरी सामान्य तथा मध्यम वर्गीय परिवारका लागि विवाहको तयारी, गहना किनमेल तथा अन्य आवश्यकताहरूमा बजेट व्यवस्थापन कठिन हुने अवस्था देखिन थालेको छ। व्यवसायीहरूका अनुसार, मूल्य वृद्धिले अल्पकालीन लाभ भए पनि दीर्घकालमा ग्राहक घट्ने सम्भावना रहन्छ। तर लगानीकर्ताहरू भने यस अवस्थालाई सुरक्षित सम्पत्तिमा लगानीको अवसरको रूपमा हेरेका छन्।

यदि हालको आर्थिक अवस्था यथावत् रह्यो भने सुन र चाँदीको मूल्य अझै बढ्न सक्ने अनुमान गरिएको छ। मुद्रास्फीति नियन्त्रण, डलरको स्थायित्व, र अन्तर्राष्ट्रिय बजारको अवस्था जस्ता कारकहरूले आगामी दिनमा मूल्य स्थिर हुने वा अझै चुलिने निर्धारण गर्नेछन्। यसैले, उपभोक्ता र व्यवसायी दुवै पक्षले सतर्कता अपनाउँदै बजारको चालको नजिकबाट निगरानी राख्नुपर्ने समय आएको छ।