१८ जेठ, काठमाडौं — राजसंस्था पुनर्स्थापना र नेपाललाई हिन्दू राष्ट्र घोषणाको माग गर्दै आन्दोलनमा उत्रिएका राजावादी समूहले काठमाडौंको नारायणचौरमा धर्ना सुरु गरेका छन्। राप्रपाका अध्यक्ष कमल थापासहित पाँच जना नेता तथा कार्यकर्तालाई प्रहरीले नियन्त्रणमा लिएपछि आन्दोलनकारीहरू थप आक्रोशित बनेका हुन्।

राप्रपाका प्रवक्ता मोहन श्रेष्ठले कमल थापा सहित आइतबार पक्राउ परेका सबैको तत्काल रिहाइको माग गर्दै धर्ना सुरु गरिएको जानकारी दिएका छन्। उनले भने, “हामीले शान्तिपूर्ण ढंगले धर्ना थालेका हौं, तर सरकारले आन्दोलनकारीलाई उकास्ने काम गरिरहेको छ। रिहा नभए आन्दोलन चर्किन्छ।”

निषेधित क्षेत्रको उल्लंघनको आरोप

जिल्ला प्रहरी परिसर, काठमाडौंका एसपी अपील राज बोहरा अनुसार, नारायणचौरबाट बालुवाटारतर्फ जुलुस अघि बढेको र निषेधित क्षेत्र तोड्न खोजेपछि प्रहरीले हस्तक्षेप गर्नु परेको हो। उनका अनुसार, “प्रदर्शनकारीहरूले ब्यारिकेड तोड्ने प्रयास गरेपछि कमल थापासहित पाँच जनालाई नियन्त्रणमा लिइएको हो।”

पक्राउ परेकाहरूलाई जिल्ला प्रहरी परिसर भद्रकालीमा राखिएको छ। सरकारले बालुवाटार क्षेत्रलाई पूर्वघोषित निषेधित क्षेत्र मानेर सुरक्षा कडा पारेको छ, जहाँ प्रधानमन्त्री, सभामुख लगायत उच्च पदस्थ सरकारी अधिकारीहरूको निवास रहेका छन्।

आन्दोलनको पृष्ठभूमि

गत १५ जेठबाट निरन्तर प्रदर्शन गर्दै आएका राजावादी समूहले नारायणचौरलाई केन्द्र बनाउँदै सरकारविरुद्ध आक्रोश पोखिरहेका छन्। उनीहरू ‘राजसंस्थाको पुनर्स्थापना’, ‘हिन्दू राष्ट्र घोषण’ र ‘वर्तमान सत्ताको बहिर्गमन’ जस्ता मागहरू अघि सार्दै सडकमा छन्। शनिबारको प्रदर्शन पनि बालुवाटारको नजिकै पुगेर टुंगिएको थियो।

चर्किंदो असन्तोष

पक्राउपछि आन्दोलनकारीहरूको असन्तोष झनै चर्किएको देखिन्छ। निषेधित क्षेत्रमा प्रवेश गर्ने प्रयास र प्रहरीको कडाइले आन्दोलन अझ तनावपूर्ण बन्ने संकेत देखिएको छ। राप्रपा लगायत राजसंस्थावादी शक्तिहरू सरकारको ‘दमनकारी नीति’ को आलोचना गर्दै नागरिक स्वतन्त्रतामाथि अंकुश लगाउने प्रयास भइरहेको आरोप लगाइरहेका छन्।

निष्कर्ष

राजसंस्थाको बहस पुनः सतहमा आएको वर्तमान सन्दर्भमा राप्रपालगायतका शक्तिहरूको सडक संघर्ष केवल सांकेतिक होइन, रणनीतिक दबाब सिर्जना गर्ने दिशामा अघि बढेको देखिन्छ। तर निषेधित क्षेत्रको उल्लंघन र प्रहरी हस्तक्षेपबीचको तनावले आन्दोलनको दिशा र प्रभाव कता मोडिन्छ भन्ने कुराले अबको राजनीतिक गति निर्धारण गर्न सक्छ।